Virginia Schooner 1819

Mijn nieuwe hobby. Ik ben bezig een modelboot te bouwen. De Virginia Schooner 1819. Op deze pagina maak ik een verslag van de werkzaamheden. Soms wijk ik af van hoe het in de omschrijving staat en soms maak ik fouten waar ik pas achteraf tegenaan loop. De reden waarom ik voor dit bootje gekozen heb is dat dit voor zowel een beginner als voor de iets verder gevorderde bouwer geschikt is. Dit is mijn eerste modelboot die ik bouw, dus niet direct de allermoeilijkste maar ook geen kant-en-klaar-dingetje:

De eerste stappen; de kiel en de spanten.

Dit zijn de onderdelen 10 en 11 die aan elkaar gelijmd moeten worden. In de instructie staat niet duidelijk vermeld hoe je dat precies moet doen en ook de foto's zijn niet erg helder. (Dat zijn ze sowieso niet in dat boekje). Ik heb het dus maar naar beste goeddunken gedaan.

Ook stond er erg vaag dat je de onderkant moest bijvijlen. Op deze foto's kun je zien hoe ik het heb gedaan. Achteraf gezien is het correct geweest.

In de instructies stond dat je eerst het dek moest bevestigen en daarna pas deze houtjes (apostelen). Ik heb dat andersom gedaan omdat wanneer je dit gaat vijlen, kom je daarmee erg dicht langs het dek. Ik vond dat te gevaarlijk.

Achteraf gezien heb ik een fout gemaakt toen ik het dek ging lijmen. Door de lijmklemmen kwam het dek er een paar millimeter scheef op te zitten. Geen ramp, maar later bij het monteren van de windvangers heb ik het dek een klein beetje moeten bij vijlen om ruimte te krijgen om deze op gelijke lijn te krijgen met de beplanking. Bij een volgend model, zal ik hier toch wat meer rekening mee houden.

Verderop in dit artikel kun je lezen hoe de kiel vervormd is geraakt en hoe de boot getordeerd is. Ik vermoed dat dit gekomen is door de lijmklemmen op het dek. Die lijmklemmen zetten niet alleen het dek op spanning, maar natuurlijk ook de kiel en de spanten. Het viel me later pas op, toen de romp af was, dat de kiel niet recht meer was dus ik weet niet precies wanneer het opgetreden is. Wederom een les voor de volgende keer om ook daar rekening mee te houden.

Op de onderstaande foto kun je ook zien hoe ik de spanten heb gevijld om de ronding er goed in te krijgen. Als dit niet goed gebeurt krijg je later last met de planken goed te monteren. Achteraf gezien had ik hier net iets meer aandacht aan moeten besteden. Op zich ging het wel, maar ik had het me later gemakkelijker gemaakt als het echt goed uitgelijnd was geweest.

In het boekje stond dat je de latten (beplanking) wat nat moest maken en deze met spijkertjes moest bevestigen. Dat lukt niet zonder dat je er vreselijk veel spanning op zet. Dat is niet alleen erg moeilijk maar het lijkt me ook geen goede constructie te zijn. Ik mocht de soldeerbout lenen van Tim en daarmee lukte het me om er een goede kromming in te krijgen voordat het op het schip wordt gemonteerd. Ik maakte het latje goed nat met een sponsje en zette de soldeerbout aan de binnenkant er tegenaan om het te laten verwarmen. Ik hield daarbij de soldeerbout niet op &#233&#233n plek maar bewoog deze langs de lat terwijl ik die in een kromming duwde. Het lijkt erg bewerkelijk en de verleiding is groot om de hamer te pakken en de plank er volgens instructie tegen aan te slaan, maar het valt echt erg mee.

Ik schreef al over de torsie in de romp. Ik denk dat als ik de instructie gevolgd had, dat de draaiing nog erger zou zijn geweest.

De eerste plank zette ik vast met klemmen die ik daarvoor gekocht had en met elastiek. Ik heb telkens gewone houtlijm gebruikt.

Bij de kiel moet je de plank een draaiing geven. Bij de achtersteven en de boeg loopt de plank immers verticaal, waar het bij de middelste spant horizontaal loopt. Ik heb de plank nat gemaakt en in een bankschroef gezet (niet helemaal aandraaien). Vervolgens weer met de soldeerbout verwarmen totdat de draaiing blijft zitten.

Op deze foto hierboven kun je mooi zien hoe ik de planken aan de achtersteven en bij de boeg laat doorlopen. Dat deed ik met het idee dat ik die later er af zou zagen, vijlen en schuren. Zo staat dat ook in de beschrijving. Bij een volgend bootje zal ik dat niet weer doen. Het kost misschien wat meer tijd om echt te passen en te meten, maar daar krijg je later profijt van. Je kunt veel beter zien hoe het er uit komt te zien bij de uiteinden en zo kun je ze veel mooier aan beide kanten symmetrisch krijgen. Dat scheelt later een boel schuren en vijlen.

Wat je hierboven ziet, doe ik dus niet nog eens. Wat niet goed vast zit met een gewone knijper, is niet goed gevormd en geeft later problemen.

Dit hierboven is beter. Trouwens, ik heb de knijper "bekleed" met plakband. Je wilt immers niet een houten knijper met houtlijm in contact laten komen.

Soms is de plank bij de boeg te dik. Je moet dan te veel spanning er op zetten. Door wat weg te schuren neem je die spanning weg.

Ook dit was een foutje. Door op deze manier de plank te klemmen, kreeg ik niet echt goed een beeld van wat er onder zat. De volgende keer zal ik de plank ook aan de uiteinden mooi op maat brengen.

Op een gegeven moment was er geen ruimte meer voor de klemmetjes. Dan komen punaises erg van pas.

Passen en meten...

Mijlpaal bereikt! De romp is dicht. Al met al erg tevreden met het resultaat. Dit is mijn eerste bootje dus mag ik ook niet al te kritisch zijn.

Hobbels en bobbels.

De achtersteven is nu nog een rommel, maar met veel vijlen en schuren gaan we er wel iets netjes van maken.

Om de windvangers straks gemakkelijker te kunnen monteren, heb ik een mal gemaakt van een dikke plank hout. Ik heb de windvangers nat gemaakt en die op de mal bevestigd. Terwijl ik met iets anders bezig ben, kan dit alvast wat in vorm trekken.

Op de foto hierboven zie je het resultaat van mijn plamuur werk. Oftewel, een tube fijn plamuur er met de vingers op smeren en alles goed dicht maken. Niet fijnzinnig maar wel effectief.

Resultaat na een half uur schuren.

en nog een uur...

en nog een uur....

En na nog een uur (ik ben er twee avonden op aan het schuren geweest) was ik al met al wel tevreden over de vorm. Gebruik een schuurblok, anders krijg je het nooit mooi effen glad.

In het instructieboekje stond dat je eerst het dek moest bekleden met edel hout voordat je de eerste laag planken op de spanten gaat bevestigen. Dat vind ik nogal dom. Beplanken is best een ruw werk en de kans is groot dat je door je boot te schuiven over het dek, je deze gaat beschadigen. Daarom stelde ik dat uit en ging ik pas bekleden nadat de eerste laag planken bevestigd waren. Ik wou latten van 10cm laten verspringen en daarom heb ik op 5 cm hulplijnen uitgetekend.

In het boekje stond dat je de planken met potlood moest tekenen. Even twee gaatjes prikken aan de uiteinden geeft een veel subtieler effect.

Het dek is bekleed en nu de windvangers.

Best een lastig werkje. Dit is de enige keer geweest tot nu toe dat ik secondelijm heb gebruikt.

Weer een mijlpaal. Ik kan nu beginnen aan de tweede laag op de romp. Hopelijk wordt het inderdaad zo mooi.

Priegelwerk...

Ook hier wijk ik af van wat er in het boekje staat. Volgens de instructie moet je eerst de tweede huid bedekken en dan pas de boeg. Ik monteer eerst de boeg. Op die manier kan ik immers heel precies de tweede laag er tegen aan plakken. Anders moet ik dat gokken of door laten lopen. Beide wil ik niet.

Intussen laat ik weer een paar latjes op de mal zitten om vorm te krijgen. Deze komen straks op de boot wanneer de tweede laag is aangebracht.

Plakband helpt me om het goed tegen de huid aan de plakken. Ik ben nog aan het kijken hoe ik de latten kan verlijmen zonder dit te moeten doen. Ik zal de volgende latjes meer op maat brengen, zodat dit soort kunstgrepen niet nodig zijn.

De lelijke plekken zijn er inmiddels wel uit hoor.

De tweede laag planken bevestigen is lastiger dan ik vooraf dacht. Het is toch veel passen en meten. Al zijn de latjes dun, dat wil nog niet zeggen dat het gemakkelijk buigt in het horizontale vlak. Ik bedoel, stel dat je zo'n latje plat op tafel legt en je probeert dan het te buigen. Dat gaat niet, maar is wel iets wat je graag zou willen. Op onderstaande foto's zie je het proces.

Misschien was het niet slim om eerst de ene kant te doen met tweede huid en daarna de andere. Mogelijk dat ook dit toch een effect heeft gehad op die torsie in de romp. De reden waarom ik eerst de ene kant deed en later de andere, is om te leren hoe het moet. Nu was de ene kant oefenmateriaal en de tweede kant zou dan gemakkelijker verlopen. Dat was wel zo.

De hele kleine kiertjes werkte ik later weg met hele dunne reepjes hout.

Dat klemmetje kwam weer goed van pas.

De laatste lat bij de kiel heb ik pas later er aan bevestigd.

De andere kant bekleden verliep vlotter.

Passen, meten, nog eens passen, bijsnijden, weer passen. Het lastige is dat het houtje precies moet passen. Te weinig weggesneden en je krijgt opstaande randen. Te veel wegsnijden en je krijgt een kier.

De kiel bevestigen. Het lichtgekleurde aan de rechterkant van de kiel, is nog de eerste laag beplanking. Die laatste latjes kwamen er pas tegenaan nadat de kiel bevestigd was.

Geen lijmklem dit keer!

Weer een mijlpaal bereikt!

Nu veel schuren om het mooi glad te krijgen.

Op de onderste drie foto's zie je heel goed de torsie in de romp. De achtersteven staat schuin en opzichte van de boeg. Op de foto zie je het minder goed dan driedimensionaal.

Je ziet heel licht een kromming in de kiel.

Hier zie je ook dat de romp niet 100% symmetrisch is. Het lijkt wat overdreven perfectionistisch, maar dit verslag is vooral om te leren van fouten. Maar goed. Genoeg daarover.

Een van de moeilijkste dingen vond ik om de mooie plankjes perfect op de achtersteven te laten aansluiten. Je ziet daar toch kiertjes tussen en ik weet nog niet wat ik daar precies mee ga doen. Misschien dat het straks een stuk minder opvalt wanneer ik de romp met Deense Olie heb bewerkt. Dat vult de kiertjes wat en laat het hout heel mooi qua kleur en tekening opkomen.

Op de foto's zie je het niet maar nadat de latjes er tegenaan geplakt waren, had je toch het effect van niet echt egaal rond te zijn, maar 28-kantig halfrond. Ik heb met fijn schuurpapier voorzichtig de romp geschuurd en nu is het een stuk beter. Ik wou echter niet te ver daar in gaan want het hout is maar heel dun. Ik zou het vreselijk vinden als ik de romp met schuren zou ruïneren.

Eerst verder gaan met bekleden van de windvangers.

Maar voordat ik daarmee ga beginnen ga ik alvast het hout vormen dat aan de binnenkant van de windvangers moet komen. Op de mal heb ik spijkertjes geslagen en ik heb de houtjes goed laten weken in warm water.

Het hout verwarmd met de soldeerbout en daarna op de mal bevestigd.

Beide zijden...

Daarna ben ik verder gegaan met de windvangers te bekleden.

Ook de binnenkant.

Bijna klaar :-)

De ruimte voor het helmhout moet ook uitgesneden worden. Dat deed ik niet alleen met een mesje maar ook met een dun vijltje.

Hierboven zie je de gordels liggen die een paar dagen hebben vorm gekregen op de mal. De windvangers zijn van buiten en van binnen bekleed dus kunnen de gordels bevestigd worden.

Ik wist niet goed hoe ik dat moest klemmen om te laten drogen. Helaas kon ik dus geen houtlijm gebruiken maar moest ik mijn toevlucht nemen tot secondelijm. Eigenlijk bevalt me dat niet, maar goed; een mens moet wat. De eerste lat vind ik er wel subtiel uit zien.

Daarna de tweede lat om de gordel te maken.

De gordels bevestigen was toch een stuk lastiger dan ik vooraf gedacht had. Het is bedoeld om de overgang van windvanger naar romp af te werken, maar om eerlijk te zijn vond ik het zonder de gordels subtieler qua vorm. Of met slechts &#233&#233n lat. Er zit nu een kier tussen de twee latten die de gordel vormen. Deze ga ik nog met iets zien te vullen. Misschien gaat het lukken met Deense Olie, maar als dat niet zo is, dan ga ik iets anders proberen. Kneedbaar hout of zo.

De gordels heb ik nog wel geschuurd zodat de twee latten op elkaar aansluiten en zo veel mogelijk &#233&#233n geheel vormen. De kleur van de gordels en de romp is nu niet echt mooi meer, maar dat komt door het schuren. Ik heb Deense Olie besteld maar die wordt eind volgende week pas geleverd. Ik kijk er erg naar uit om de romp mooi af te werken. Ik vermoed dat die olie echt een prachtige afwerking gaat geven.

 

De eerste lat aan de binnenkant, de dolboord, heb ik vast gelijmd en met knijpers vast gezet. Ik heb de knijpers omgedraaid, zoals je bij de drie van links kunt zien.

De tweede dolboord heb ik toch even met een lijmklem tegen de windvanger moeten drukken. Er zat niet voldoende ronding in en met soldeerbout lukte het ook niet goed. Achteraf is het goed gekomen.

Hierboven schreef ik over een kier tussen de twee latjes die de gordels vormen. Ik gebruik de kleine stukjes afvalhout om daar zaagsel van de sturen. Dat zaagsel ga ik straks gebruiken om met houtlijm te gaan mengen tot een pasta en dat als vulmiddel te gaan gebruiken. Eerst dus zaagsel sparen.

Bij de volgende klussen moet de boot mooi rechtop blijven staan. Daarom heb ik een kunstwerkje in elkaar gezet als helling.

De boot ligt er mooi stabiel in.

Nu even een monnikenwerkje; de staanders van de balustrade maken. 44 stuks van 14 mm en later heb ik er nog eens 4 bij gemaakt.

op de foto hieronder heb ik de staanders nog niet vastgelijmd. Ik was nieuwsgierig of het goed zou komen en bovendien moest ik nog een plan maken over hoe ik het zou gaan aanpakken. Er is namelijk een moeilijkheid in hoe verticaal je de staanders zet. Puur rechtop op de dolboord en de bovenkant komt misschien aan de binnenkant van de dolboorddeksel uit. Te veel langs de windvanger plakken en ze komen misschien aan de buitenkant van de dolboorddeksel. Eerst maar eens passen dus.

Het plan is gemaakt. Beginnen bij de punt passen op de dolboorddeksel.

Dan de achterste twee staanders en wederom passen. Op die manier gaan we verder.

Nog eens passen. Vastlijmen doe ik later. Eerst de rest van de staanders van de balustrade.

De Deense Olie is geleverd en oke, oke, ik geef toe; ik heb me niet kunnen bedwingen.

Het is echt schitterend om de kleuren van het hout tot leven te zien komen. Ik hou het voorlopig eventjes bij &#233&#233n laag. Ik was gewoon erg benieuwd naar het resultaat er van.
Nu de rest van de ballustrade. Als je de beschrijving leest denk je; makkie. Maar als je er eenmaal aan begint merk je onderweg dat het toch lastiger is. De lengte van de staanders moet best precies gelijk zijn. Bij modelbouw is precies werken waar het om gaat.

Knippen, lukt niet. Snijden lukt niet. Zagen dan maar. Uiteindelijk is het met een figuurzaag gelukt om 2 mm korte blokjes te krijgen:

De balustrade is af en ook de achtersteven heeft edel hout gekregen.
Eerder in dit verslag schreef ik over zaagsel dat ik gespaard heb. Dat heb ik vermengd met houtlijm en die heb ik in de kier gedaan tussen de twee gordels. Het is nu een heel stuk beter. Na schrapen en schuren heb ik de romp ook nog eens licht geschuurd en heb het de tweede laag Deense Olie gegeven. Ik ben tevreden over het resultaat.

Tja, zo gaandeweg kom je er toch wel achter dat modelbouw best lastig kan zijn. Op onderstaande foto zie je het originele stukje hout dat als roer moet gaan dienen. Je ziet dat de spiegel van het schip veel te ver uitsteekt. Daardoor onstaat er een groot gat tussen het deel dat op de achtersteven wordt geplakt en het roer. Dit gaat dus niet.

Daarom moet er een compleet nieuw roer worden gemaakt. Het is niet meer zoals het originele schip, maar dat is een ver achteruit stekende spiegel ook niet (en bovendien hoop ik toch dat het originele schip niet getordeerd was :-) ).

Gelukkig had ik nog wat hout over om het nieuwe roer uit te snijden.

Het orignele roer was ongeveer 3 keer zo dik als het hout dat ik nog over had, dus plakte ik drie stuks op elkaar.

Na veel schuren en snijden heb ik er wel een mooi dingetje van gemaakt. Het ligt te drogen van de Deense Olie en wanneer het droog is, zal ik het monteren.
Er is nu dus tijd om alvast aan de roef te gaan beginnen. Het dakje loopt rond, dus vijl ik gleuven om de ronding te kunnen maken.

Het dakje is een beetje gebroken, maar dat is geen ramp. Het wordt nog bekleed met edel hout en dan werk ik dat wel weer weg.

Om het koperwerk te kunnen bevestigen aan het schip, heb ik toch de hamer moeten gebruiken. Je ontkomt daar eigenlijk niet aan, tenzij je een heel klein boortje hebt en die heb ik niet. Dus heb ik met een prikker een gaatje gemaakt en zo alvast wat voorgeboord. Hier en daar heb ik ook spijkertjes afgeknipt zodat die niet zo ver in het hout hoefde te worden geslagen.

Aanvankelijk zat de bovenste bevestiging aan de boot, iets te laag. Daardoor zaten de gedeelten op het roer en op de boot niet mooi met elkaar in een lijn. Om dat toch voor elkaar te krijgen heb ik de vier spijkertjes (2 aan elke kant) los gemaakt en zo kon ik het wat omhoog duwen. Vervolgens hoord ik "klik" en zo zat het perfect. Weer vastslaan en het zat goed.

Ook het helmhout zit op zijn plaats.

Ik ben een beetje gelijktijdig met het roer en de kajuit bezig geweest. Ik vond de kajuit wat te grof. Omdat ik nog wat hout van het dek over had, kon ik die mooi gebruiken om het netjes af te werken. Ik ben tevreden met het resultaat tot zo ver.

Zonder en met Deense Olie.

Ook heb een begin gemaakt met het luik, het kanon en de houder voor de boegspriet.

D

De eerste katrollen. Dit was echt wel priegelwerk, maar dat heb je altijd als je iets voor het eerst doet. Wel erg leuk.

Zwart is toch mooier.

(wordt vervolgd)